Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία η Ιδεοψυχαναγκαστική νεύρωση οφείλεται σε ενδοψυχικές συγκρούσεις με συμπτώματα που εκφράζονται παρά τη θέληση του υποκείμενου πχ. έμμονες ιδέες η «αναγκαστικές» πράξεις ή εικόνες , λέξεις ξένες και εγωδυστονικές τις οποίες το άτομο δεν μπορεί να απομακρύνει παρά τις προσπάθειες του. Επίσης η συνείδηση του ψυχαναγκαστικού τον ωθεί να προβαίνει σε διάφορα τελετουργικά θρησκευτικού τύπου (π.χ «χτυπάω ξύλο») ή σε έναν αέναο διανοητικό αναμάσημα σκέψεων και λέξεων.
Η φροϋδική θεωρία βάσει της περίπτωσης “Ανθρώπου με τα ποντίκια ” έχει εξηγήσει τους ψυχαναγκασμούς ως μεταμφιεσμένες ενοχές (που πηγάζουν από το ασυνείδητο) όπου ο μηχανισμός της απώθησης δεν έχει ολοκληρωθεί . Αυτές οι ενοχές σύμφωνα με τον Φρόυντ αναφέρονται σε μια σεξουαλική πράξη της παιδικής ηλικίας δηλαδή ένα πρώιμο σεξουαλικό γεγονός το οποίο ευχαρίστησε το παιδί.
Οι Τύψεις και αυτομομφή τελικά απωθούνται,μερικώς, στο ασυνείδητο και αντικαθιστώνται από τις ιδεοψυχαναγκαστικές ιδέες και πράξεις που έχουν τη μορφή της ντροπής ( μην το ανακαλύψει το περιβάλλον), της υποχονδρίας , του φόβου, της τιμωρίας , της θείας κρίσης κλπ.
Στην ουσία η ψυχαναγκαστική ιδέα λειτουργεί ως μηχανισμός άμυνας ανάμεσα στη σύγκρουση δυο δυνάμεων του “εκείνου” που αντιπροσωπεύει τον κόσμο των παρορμήσεων και του “Υπερεγώ” που αντιπροσωπεύει τον κόσμο των απαγορεύσεων και των κανόνων . Το εγώ μέσω της ψυχαναγκαστικής ιδέας και πράξης κάνει ένα συμβιβασμό μεταξύ αυτών των αντιπάλων δυνάμεων.
Το Εγώ, δηλαδή, των ιδεοψυχαναγκαστικών οργανώνεται στη βάση ενός φόβου απέναντι σε ενα αυστηρό, άκαμπτο Υπέρεγώ που βάλλεται εναντίον του Εγώ. Έτσι ο ίδιος ο εαυτός αυτοτιμωρείται παίζοντας το ρόλο του κριτή. Για παράδειγμα οι “βρώμικες επιθυμίες” τιμωρούνται (ασυνείδητα) με το ψυχαναγκαστικό πλύσιμο χεριών και σώματος ή με την υπερβολική τάξη και καθαριότητα.

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *